ویار بارداری چیست؟ علت هوس ترشی، شیرینی و غذاهای مختلف
هوس غذایی در بارداری چرا ایجاد می‌شود؟ با علت ویار، هوس ترشی و شیرینی، پیکا و راه مدیریت هوس‌های غذایی در بارداری آشنا شوید.
هوسترشی و شیرینی در بارداری نشانه ی چیست؟ راهنمای تغذیه مادر باردار
هوس‌های غذایی در بارداری؛ علت هوس خوردن چیست؟
«از وقتی باردار شدم فقط دلم ترشی می‌خواهد!»، «مدام هوس شیرینی می‌کنم»، «چرا ناگهان دلم غذایی را می‌خواهد که قبلاً دوست نداشتم؟»
هوس‌های غذایی یکی از تجربه‌های شناخته‌شده دوران بارداری است. بعضی مادران در این دوران بیشتر به غذاهای شیرین، ترش، شور یا نشاسته‌ای علاقه پیدا می‌کنند و بعضی دیگر حتی نسبت به غذاهای مورد علاقه قبلی خود بی‌میل می‌شوند.
اما آیا هر هوس غذایی نشانه کمبود یک ماده مغذی در بدن است؟ آیا هوس ترشی یعنی بدن به ویتامین خاصی نیاز دارد؟ و اگر هوس خوردن چیزی کردیم، آیا باید حتماً آن را بخوریم؟
واقعیت این است که هوس‌های غذایی در بارداری علت واحدی ندارند و همیشه نمی‌توان آنها را به یک کمبود تغذیه‌ای مشخص نسبت داد. تغییرات هورمونی، تغییر حس چشایی و بویایی، عوامل روانی، عادات غذایی و شرایط فردی می‌توانند در ایجاد این هوس‌ها نقش داشته باشند.
چرا در بارداری هوس غذایی پیدا می‌کنیم؟
دلیل دقیق هوس‌های غذایی در بارداری هنوز به‌طور کامل مشخص نشده است، اما چند عامل مهم می‌توانند در آن نقش داشته باشند.
۱. تغییرات هورمونی
بارداری با تغییرات قابل‌توجه هورمونی همراه است. هورمون‌هایی مانند استروژن و پروژسترون در این دوران تغییر می‌کنند و این تغییرات می‌توانند روی اشتها، حس بویایی، حس چشایی و حتی نحوه تجربه غذاها تأثیر بگذارند.
به همین دلیل ممکن است غذایی که قبلاً برایتان جذاب نبوده، ناگهان بسیار اشتهابرانگیز شود یا برعکس، بوی غذایی که قبلاً دوست داشتید شما را اذیت کند.
۲. تغییر حس بویایی و چشایی
بسیاری از زنان باردار متوجه می‌شوند که بوها را شدیدتر از گذشته احساس می‌کنند. همین موضوع می‌تواند علاقه به برخی غذاها را بیشتر یا کمتر کند.
ممکن است یک بوی خاص ناگهان بسیار دلپذیر شود یا بوی غذای مورد علاقه‌تان باعث تهوع شود.
تغییرات چشایی نیز می‌تواند باعث شود غذاها مزه متفاوتی داشته باشند. بعضی زنان از طعم فلزی یا تلخ در دهان شکایت می‌کنند و همین تغییر می‌تواند ترجیح غذایی آنها را تغییر دهد.
۳. تغییر اشتها و نیازهای بدن
در دوران بارداری بدن برای رشد جنین و حفظ سلامت مادر به انرژی و مواد مغذی بیشتری نیاز دارد. این موضوع باعث تغییراتی در اشتها و الگوی خوردن می‌شود.
با این حال، نباید تصور کنیم که هر هوس غذایی حتماً پیام بدن برای جبران یک کمبود خاص است.
برای مثال، هوس شدید شکلات لزوماً به معنی کمبود منیزیم نیست و هوس ترشی هم لزوماً نشانه کمبود ویتامین خاصی نیست.
اگر نگرانی درباره کمبود آهن، ویتامین‌ها یا سایر مواد مغذی وجود داشته باشد، تشخیص آن باید بر اساس شرایط مادر، رژیم غذایی و در صورت نیاز آزمایش‌های پزشکی انجام شود.
چرا در بارداری هوس ترشی می‌کنیم؟
ترشی، لیمو، میوه‌های ترش و خوراکی‌های با طعم اسیدی از جمله غذاهایی هستند که بعضی زنان در دوران بارداری بیشتر به آنها تمایل پیدا می‌کنند.
یکی از دلایل احتمالی می‌تواند تغییر حس چشایی و بویایی باشد. طعم ترش ممکن است برای بعضی مادران جذاب‌تر شود و حتی در برخی شرایط احساس تهوع را موقتاً قابل‌تحمل‌تر کند.
اما این موضوع برای همه یکسان نیست.
اگر ترشی مصرف می‌کنید، بهتر است مقدار آن متعادل باشد و به‌خصوص از محصولات غیربهداشتی یا خانگی با شرایط نگهداری نامطمئن استفاده نکنید.
همچنین اگر ترشی یا غذاهای اسیدی باعث سوزش معده، رفلاکس یا تشدید تهوع شما می‌شوند، مصرف آنها را کاهش دهید.
هوس شیرینی در بارداری نشانه چیست؟
گاهی مادر باردار متوجه می‌شود که بیشتر از گذشته هوس کیک، شکلات، شیرینی یا سایر خوراکی‌های شیرین می‌کند.
این هوس به‌تنهایی به معنی ابتلا به دیابت بارداری نیست.
اما مصرف زیاد مواد غذایی و نوشیدنی‌های پر از قند می‌تواند دریافت کالری را بالا ببرد و ارزش تغذیه‌ای کمی داشته باشد. بنابراین بهتر است به جای اینکه هر بار هوس شیرینی کردید مقدار زیادی شیرینی مصرف کنید، گزینه‌های متعادل‌تری را امتحان کنید.
برای مثال می‌توانید در صورت نداشتن منع پزشکی، میوه، ماست پاستوریزه همراه میوه یا مقدار کمی از خوراکی شیرین را در کنار یک رژیم غذایی متعادل انتخاب کنید.
اگر تشنگی شدید، ادرار زیاد، خستگی غیرمعمول یا عوامل خطر دیابت بارداری دارید، موضوع را با پزشک مطرح کنید؛ تشخیص دیابت بارداری با بررسی پزشکی انجام می‌شود، نه صرفاً از روی هوس شیرینی.
هوس غذاهای شور در بارداری
بعضی زنان در دوران بارداری بیشتر به غذاهای شور، چیپس، خیارشور یا تنقلات شور تمایل پیدا می‌کنند.
اما هوس غذای شور به این معنی نیست که بدن حتماً به نمک بیشتری نیاز دارد.
مصرف بیش از حد نمک می‌تواند دریافت سدیم را افزایش دهد و به همین دلیل بهتر است خوراکی‌های بسیار شور به بخش ثابت رژیم غذایی تبدیل نشوند.
غذاهای خانگی با نمک متعادل معمولاً انتخاب بهتری نسبت به تنقلات بسیار شور و فرآوری‌شده هستند.
آیا هوس خوردن چیزهای عجیب در بارداری طبیعی است؟
گاهی هوس‌های بارداری فقط مربوط به غذا نیست.
برخی زنان میل به خوردن موادی مانند یخ، خاک، گچ، نشاسته یا مواد غیرخوراکی پیدا می‌کنند. این وضعیت می‌تواند با پیکا (Pica) مرتبط باشد.
اگر در دوران بارداری میل مداوم به خوردن مواد غیرخوراکی دارید، آن را صرفاً یک هوس معمولی بارداری در نظر نگیرید و حتماً با پزشک یا ماما مطرح کنید.
یکی از مواردی که باید بررسی شود، کمبود آهن است؛ هرچند علت پیکا همیشه فقط کمبود آهن نیست.
خوردن مواد غیرخوراکی ممکن است برای مادر و جنین خطرناک باشد، بنابراین نباید این میل را دنبال کرد.
آیا هوس غذایی جنسیت جنین را مشخص می‌کند؟
یکی از باورهای قدیمی این است که هوس شیرینی، ترشی یا شور می‌تواند جنسیت جنین را مشخص کند.
اما هوس‌های غذایی روش علمی برای تعیین جنسیت جنین نیستند.
اگرچه این باور ممکن است در فرهنگ‌ها و خانواده‌های مختلف رایج باشد، نمی‌توان بر اساس علاقه مادر به یک طعم خاص درباره دختر یا پسر بودن جنین نتیجه‌گیری کرد.
آیا باید هر چیزی را که هوس کردیم بخوریم؟
نه.
بارداری به این معنی نیست که هر غذایی که هوس کردید بدون محدودیت مصرف کنید.
مهم است قبل از خوردن هر ماده غذایی، به ایمنی و ارزش تغذیه‌ای آن توجه کنید.
برخی خوراکی‌ها در بارداری باید محدود یا کاملاً اجتناب شوند؛ از جمله:
-
گوشت و مرغ خام یا نیم‌پز
-
تخم‌مرغ خام یا نیم‌پز
-
ماهی و غذاهای دریایی خام
-
لبنیات غیرپاستوریزه
-
برخی ماهی‌های دارای جیوه بالا
-
الکل
-
غذاهای فاسد یا با شرایط نگهداری نامطمئن
بنابراین اگر هوس غذایی داشتید که در بارداری خطرناک است، بهتر است جایگزین ایمن‌تری برای آن پیدا کنید.
وقتی هوس غذاهای ناسالم می‌کنیم چه کنیم؟
قرار نیست در دوران بارداری هیچ‌وقت شیرینی، فست‌فود یا خوراکی مورد علاقه‌تان را نخورید؛ اما بهتر است این مواد بخش اصلی رژیم غذایی شما نباشند.
یک راه ساده این است که ابتدا ببینید دقیقاً چه چیزی می‌خواهید.
مثلاً اگر هوس یک خوراکی شیرین دارید، شاید بتوانید ابتدا میوه یا ماست همراه میوه را امتحان کنید. اگر همچنان هوس شیرینی داشتید، مقدار متعادلی از خوراکی مورد علاقه‌تان مصرف کنید.
یا اگر هوس چیپس دارید، می‌توانید گاهی مقدار کمی از آن بخورید، اما در سایر وعده‌ها انتخاب‌های مغذی‌تری داشته باشید.
اصل مهم، تعادل است نه محرومیت کامل.
آیا هوس‌های غذایی در تمام بارداری ادامه دارند؟
نه لزوماً.
هوس‌های غذایی می‌توانند در دوره‌های مختلف بارداری تغییر کنند. برخی زنان در سه‌ماهه اول تغییرات بیشتری در اشتها و ذائقه تجربه می‌کنند، در حالی که برخی دیگر تا ماه‌های بعد نیز هوس‌های غذایی دارند.
حتی ممکن است یک مادر در یک دوره به شدت هوس یک ماده غذایی را داشته باشد و چند هفته بعد دیگر هیچ علاقه‌ای به آن نداشته باشد.
این تغییرات می‌توانند بخشی از تجربه طبیعی بارداری باشند.
چگونه هوس‌های غذایی را با تغذیه سالم مدیریت کنیم؟
اگر هوس‌های غذایی شما زیاد شده است، به جای جنگیدن با آنها، می‌توانید آنها را با انتخاب‌های سالم‌تر مدیریت کنید.
مثلاً:
هوس شیرینی: میوه، ماست پاستوریزه با میوه یا مقدار کمی شیرینی
هوس خوراکی شور: مقدار کمی مغزهای بدون نمک یا ذرت خانگی کم‌نمک
هوس غذای ترد: سبزیجات تازه و شسته‌شده یا مقدار متعادلی از خوراکی ترد مورد علاقه
هوس ترشی: مقدار کمی میوه ترش یا چاشنی مناسب، در صورتی که باعث سوزش معده نشود
همچنین داشتن وعده‌های غذایی منظم و میان‌وعده‌های کوچک می‌تواند به جلوگیری از گرسنگی شدید کمک کند.
یک نکته مهم درباره مکمل‌های بارداری
اگر هوس غذایی خاصی دارید، خودسرانه مکمل ویتامین یا ماده معدنی مصرف نکنید.
مکمل‌های بارداری باید مطابق توصیه پزشک یا ماما مصرف شوند. افزایش خودسرانه برخی ویتامین‌ها و مواد معدنی می‌تواند برای مادر یا جنین مناسب نباشد.
اگر هوس‌های غذایی غیرعادی دارید یا رژیم غذایی شما به دلیل تهوع و بی‌اشتهایی بسیار محدود شده است، بهتر است این موضوع را در ویزیت بارداری مطرح کنید.
در نهایت؛ هوس‌های بارداری را بشناسیم، اما هر هوسی را باور نکنیم
هوس غذایی در بارداری تجربه‌ای نسبتاً رایج است و می‌تواند تحت تأثیر تغییرات هورمونی، حس بویایی و چشایی، اشتها، عادات غذایی و عوامل مختلف دیگر قرار داشته باشد.
هر هوس غذایی نشانه کمبود یک ماده مغذی نیست و نباید بر اساس آن برای بدن خود تشخیص پزشکی بگذاریم.
اگر هوس شما مربوط به یک غذای معمولی است، می‌توانید آن را در چارچوب یک رژیم متعادل و ایمن مدیریت کنید. اما اگر میل به مواد غیرخوراکی دارید، نمی‌توانید تغذیه مناسبی داشته باشید یا هوس‌ها با علائم غیرمعمول دیگری همراه شده‌اند، بهتر است با پزشک یا ماما صحبت کنید.
در دوران بارداری قرار نیست هر چیزی را که هوس می‌کنید بخورید؛ قرار است یاد بگیرید بین میل بدن، ایمنی غذا و نیازهای واقعی خود و جنین تعادل برقرار کنید.