چرا مادر بعد از بچه دار شدن احساسات متناقص پیدا می کند؟
مادر شدن همیشه با شادی همراه نیست؛ شناخت احساسات، کاهش فشار روانی و کمک گرفتن به مادر کمک می‌کند رابطه‌ای سالم‌تر با خود و فرزندش بسازد. در این مسیر.
آیا خسته و ناراحت بودن یعنی مادر خوبی نیستیم؟
وقتی عاشق فرزندمان هستیم اما همیشه احساس خوشحالی نمی کنیم
مادر شدن در ذهن بسیاری از زنان با تصویری روشن از عشق، آرامش و شادی همراه است. اما تجربه واقعی اغلب پیچیده‌تر است. ممکن است زنی فرزندش را عمیقاً دوست داشته باشد و در همان روز احساس خستگی، اضطراب، بی‌حوصلگی، دلگیری یا حتی نیاز شدید به چند ساعت تنهایی داشته باشد. این دو موضوع با هم تناقض ندارند.
یکی از مهم‌ترین نکاتی که باید درباره مادر شدن بدانیم این است که دوست داشتن کودک با خوشحال بودن دائمی یکی نیست. عشق یک رابطه عاطفی عمیق است، در حالی که خلق‌وخو می‌تواند در طول روز و تحت تأثیر خواب، فشار روانی، تغییرات جسمی، مسئولیت‌ها و شرایط زندگی تغییر کند.
چرا مادر شدن احساسات متفاوتی ایجاد می کند؟
تولد کودک فقط اضافه شدن یک عضو جدید به خانواده نیست؛ سبک زندگی مادر را نیز تغییر می‌دهد. ساعت خواب، زمان شخصی، رابطه با همسر، فعالیت اجتماعی، کار، مسئولیت‌های خانه و حتی تصویری که فرد از هویت خودش دارد ممکن است دگرگون شود.
در ماه‌ها و هفته‌های پس از زایمان، بدن نیز وارد مرحله‌ای از تغییرات سریع می‌شود. تغییرات هورمونی، خستگی و اختلال خواب می‌توانند تحمل فشارهای روزمره را کمتر کنند. در کنار این عوامل، مادر با مسئولیتی دائمی روبه‌رو می‌شود که معمولاً امکان «خاموش کردن» آن برای چند ساعت وجود ندارد.
به همین دلیل، احساساتی مانند حساس شدن، گریه‌کردن، نگرانی یا نیاز به فاصله کوتاه از مسئولیت‌های روزمره لزوماً نشانه ضعف نیستند.
ACOG تأکید می‌کند که مشکلات خلقی و اضطرابی می‌توانند در دوران بارداری یا پس از زایمان شروع شوند یا تشدید شوند و به همین دلیل غربالگری و ارزیابی سلامت روان در این دوره اهمیت دارد.
عشق به کودک همیشه شبیه شادی نیست
گاهی مادر با دیدن فرزندش احساس عشق می‌کند، اما هم‌زمان به دلیل سه شب خواب نامناسب، احساس فرسودگی دارد.
گاهی کودک را در آغوش می‌گیرد و از حضور او لذت می‌برد، اما چند ساعت بعد از اینکه همه مسئولیت‌ها روی دوشش قرار گرفته‌اند احساس کلافگی می‌کند.
این تجربه‌ها به خودی خود به معنای «مادر بد بودن» نیستند.
حتی دلتنگ شدن برای زندگی قبل از فرزندآوری نیز الزاماً نشانه پشیمانی نیست. ممکن است مادری دلتنگ زمانی باشد که بدون برنامه‌ریزی می‌توانست بیرون برود، بخوابد یا ساعت‌ها با دوستانش صحبت کند و در عین حال عمیقاً فرزندش را دوست داشته باشد.
انسان می‌تواند چند احساس متفاوت را هم‌زمان تجربه کند.
مشکل از جایی شروع می‌شود که احساسات را قضاوت می کنیم
بسیاری از مادران فقط ناراحت نیستند؛ از ناراحت بودن خودشان هم ناراحت‌اند.
ممکن است مادر با خودش بگوید:
«من که همه چیز دارم، پس چرا خوشحال نیستم؟»
«من بچه‌ام را دوست دارم، پس چرا گاهی دلم می‌خواهد تنها باشم؟»
«اگر مادر خوبی باشم نباید عصبانی شوم.»
این نوع قضاوت، یک احساس طبیعی را به احساس گناه تبدیل می‌کند.
به جای اینکه بگوییم «نباید خسته باشم»، بهتر است بپرسیم «چه چیزی این‌قدر من را خسته کرده؟»
ممکن است پاسخ، خواب ناکافی باشد.
یا نداشتن حمایت.
یا مسئولیت بیش از حد.
یا تنهایی.
یا فشار برای اینکه همه چیز بی‌نقص باشد.
شناخت علت، بسیار مفیدتر از سرزنش خود است.
خستگی و کمبود خواب چه نقشی دارند؟
خواب فقط برای استراحت بدن نیست. کیفیت خواب با عملکرد شناختی، تنظیم هیجانات و توانایی کنار آمدن با فشارهای روزمره ارتباط دارد.
مادری که بارها در طول شب بیدار می‌شود، ممکن است روز بعد تحریک‌پذیرتر باشد، تمرکز کمتری داشته باشد یا تحملش برای رفتارهای دشوار کودک کاهش پیدا کند.
بنابراین گاهی چیزی که مادر آن را «من دیگر صبر ندارم» می‌نامد، ممکن است تا حد زیادی با خستگی و کمبود خواب مرتبط باشد.
این نکته مهم است، چون به جای قضاوت اخلاقی، ما را به سمت حل مسئله می‌برد.
احساس گناه مادرانه از کجا می آید؟
احساس گناه زمانی بیشتر می‌شود که مادر تصویری غیرواقعی از «مادر خوب» داشته باشد.
مادر خوب در این تصور باید همیشه صبور، همیشه در دسترس، همیشه مهربان، همیشه پرانرژی و همیشه آماده باشد.
اما انسان چنین عملکرد ثابتی ندارد.
مادری که شب نخوابیده ممکن است روز بعد صبورتر از روزهای دیگر نباشد. مادری که حمایت کمی دریافت می‌کند ممکن است گاهی نیاز به فاصله و تنهایی داشته باشد.
این به معنای بی‌علاقگی به کودک نیست.
UNICEF نیز در برنامه‌های حمایت از مراقبان تأکید می‌کند که سلامت روان و رفاه خود مراقب بر توانایی او برای ارائه مراقبت حمایتگرانه به کودک اثر دارد.
چه زمانی «حال بد» نیاز به توجه تخصصی دارد؟
هر غم یا خستگی بعد از زایمان به معنای افسردگی نیست. اما نباید همه مشکلات روانی را هم عادی تلقی کرد.
اگر احساس غم، ناامیدی، اضطراب یا بی‌علاقگی شدید و مداوم باشد، فعالیت‌های روزمره را مختل کند، مراقبت از خود یا کودک دشوار شود یا احساس بی‌ارزشی به وجود بیاید، بهتر است مادر با پزشک یا متخصص سلامت روان صحبت کند.
ACOG توصیه می‌کند افراد در مراقبت‌های مربوط به بارداری و پس از زایمان از نظر افسردگی و اضطراب با ابزارهای معتبر غربالگری شوند و در صورت وجود مشکل، مسیر ارزیابی و درمان در دسترس باشد.
همچنین افکار مربوط به خودآسیب‌رسانی یا آسیب به کودک، ناامیدی شدید یا علائم روان‌پریشی، وضعیت‌های اورژانسی هستند و نباید به تأخیر انداخته شوند.
چطور با احساسات متناقض خود کنار بیاییم؟
اولین قدم، پذیرفتن این واقعیت است که احساسات همیشه منطقی و یکدست نیستند.
ممکن است امروز از مادر بودن لذت ببرید و فردا فقط بخواهید چند ساعت استراحت کنید.
برای مدیریت بهتر این وضعیت می‌توان چند سؤال ساده از خود پرسید:
«الان دقیقاً چه حسی دارم؟»
«این احساس از چه زمانی شروع شد؟»
«بدنم خسته است یا ذهنم؟»
«آخرین بار چه زمانی بدون دغدغه استراحت کردم؟»
«آیا از کسی کمک خواسته‌ام؟»
این پرسش‌ها می‌توانند کمک کنند مادر از حالت «من مشکل دارم» به سمت «من نیاز مشخصی دارم» حرکت کند.
مراقبت از خود، بخشی از مادر بودن است
یکی از اشتباهات رایج این است که مادر مراقبت از خود را رقیب مراقبت از کودک می‌بیند.
در حالی که مادر نیز بخشی از خانواده است.
گاهی مراقبت از خود می‌تواند فقط ۱۵ دقیقه سکوت باشد. گاهی یک وعده غذای کامل، یک پیاده‌روی کوتاه، خوابیدن در فرصتی که فراهم شده، تماس با یک دوست یا درخواست کمک از همسر.
هدف، ساختن یک زندگی بی‌نقص نیست.
هدف این است که مادر در میان تمام مسئولیت‌ها، خودش را کاملاً از یاد نبرد.
مادر بودن به معنی کنار گذاشتن هویت قبلی نیست
یکی از تغییرات عمیق پس از مادر شدن، این است که زن ممکن است برای مدتی احساس کند «من فقط مادرم».
اما مادر بودن تنها یکی از نقش‌های اوست.
او همچنان یک انسان با علایق، ارزش‌ها، روابط، اهداف و نیازهای شخصی است.
برگشتن به بخشی از هویت قبلی می‌تواند به تدریج اتفاق بیفتد. شاید با کتاب خواندن، ورزش، کار، دوستی، هنر یا حتی یک علاقه کوچک.
این کار قرار نیست کودک را از مادر دور کند؛ بلکه می‌تواند به مادر کمک کند احساس کند هنوز «خودش» را نیز دارد.
مادر کامل وجود ندارد
مادر خوب کسی نیست که همیشه خوشحال باشد.
مادر خوب کسی نیست که هیچ‌وقت خسته نشود.
مادر خوب کسی نیست که هرگز اشتباه نکند.
مادری سالم‌تر کسی است که احساسات خود را بشناسد، در صورت نیاز کمک بگیرد، اشتباهاتش را اصلاح کند و ارتباط خود با کودک را حفظ کند.
پس اگر فرزندتان را عمیقاً دوست دارید اما بعضی روزها از خستگی گریه می‌کنید، ناراحت می‌شوید یا آرزو می‌کنید کمی تنها باشید، این احساس به تنهایی معنای بدی ندارد.
عشق به فرزند و خستگی از مسئولیت مادر بودن می‌توانند هم‌زمان وجود داشته باشند.
مادر بودن یک احساس ثابت نیست؛ مجموعه‌ای از عشق، نگرانی، مسئولیت، خستگی، یادگیری و دوباره پیدا کردن خود است.