با علائم واقعی زایمان، تفاوت انقباض‌های تمرینی، نشانه‌های پارگی کیسه آب و زمان مراجعه فوری به بیمارستان در هفته‌های پایانی آشنا شوید.
در هفته‌های پایانی بارداری، بسیاری از مادران منتظر نشانه‌ای هستند که مشخص کند زمان تولد نوزاد نزدیک شده است. ممکن است انقباض‌هایی در شکم احساس کنند، فشار لگنی افزایش پیدا کند یا ترشحات واژن تغییر کنند. اما همه این تغییرات به معنای شروع زایمان نیستند.
شناخت علائم زایمان به مادر کمک می‌کند زمان مناسب تماس با پزشک یا مراجعه به بیمارستان را بهتر تشخیص دهد. البته هیچ نشانه‌ای به‌تنهایی نمی‌تواند زمان دقیق تولد نوزاد را مشخص کند و در شرایط مشکوک، نظر تیم درمان اهمیت دارد.
انقباض‌های براکستون هیکس یا انقباض‌های تمرینی ممکن است در نیمه دوم بارداری و به‌ویژه هفته‌های پایانی بیشتر احساس شوند. این انقباض‌ها معمولاً نامنظم‌اند و به‌تدریج شدت و فاصله مشخصی پیدا نمی‌کنند.
در مقابل، انقباض‌های زایمانی واقعی معمولاً با گذشت زمان منظم‌تر، طولانی‌تر و قوی‌تر می‌شوند. فاصله بین آن‌ها کاهش پیدا می‌کند و ممکن است با وجود استراحت یا تغییر وضعیت بدن ادامه یابند.
بااین‌حال، تشخیص همیشه ساده نیست. بعضی انقباض‌های واقعی در ابتدا خفیف یا نامنظم‌اند و تشخیص قطعی شروع زایمان ممکن است به ارزیابی دهانه رحم نیاز داشته باشد.
|
ویژگی |
انقباض‌های تمرینی |
انقباض‌های زایمانی |
|---|---|---|
|
نظم |
معمولاً نامنظم |
اغلب به‌تدریج منظم‌تر |
|
شدت |
معمولاً ثابت یا متغیر |
معمولاً افزایش می‌یابد |
|
فاصله انقباض‌ها |
الگوی مشخصی ندارد |
ممکن است کمتر شود |
|
تغییر با استراحت |
گاهی کاهش می‌یابد |
معمولاً ادامه پیدا می‌کند |
|
تأثیر بر دهانه رحم |
معمولاً تغییر پیشرونده ایجاد نمی‌کند |
می‌تواند باعث باز و نازک شدن دهانه رحم شود |
این جدول راهنمای کلی است و جایگزین معاینه نیست. اگر انقباض‌ها دردناک، منظم یا نگران‌کننده هستند، با مرکز مراقبت بارداری تماس بگیرید.
در دوران بارداری، مخاط دهانه رحم به ایجاد یک سد محافظ کمک می‌کند. نزدیک زایمان، ممکن است بخشی از این مخاط به شکل ترشح غلیظ، ژله‌ای یا رشته‌ای خارج شود. گاهی مقدار کمی خون صورتی یا قهوه‌ای نیز در آن دیده می‌شود؛ پدیده‌ای که به آن نمایش خونی یا bloody show گفته می‌شود.
خروج این مخاط می‌تواند نشان‌دهنده تغییرات دهانه رحم باشد، اما زمان شروع زایمان را دقیق مشخص نمی‌کند. ممکن است زایمان طی ساعات آینده آغاز شود یا چند روز بعد اتفاق بیفتد.
خونریزی روشن، قابل‌توجه یا مشابه قاعدگی را نباید به خروج مخاط طبیعی نسبت داد. در چنین شرایطی باید فوراً ارزیابی پزشکی انجام شود.
کیسه آب ممکن است با خروج ناگهانی مقدار زیادی مایع یا نشت آرام و مداوم مایع از واژن پاره شود. این مایع معمولاً شفاف یا کم‌رنگ است و فرد ممکن است نتواند آن را مانند ادرار کنترل کند.
گاهی تشخیص مایع آمنیوتیک از ترشحات یا ادرار دشوار است. اگر احتمال می‌دهید کیسه آب پاره شده، حتی اگر انقباض ندارید، با واحد زایمان یا پزشک خود تماس بگیرید و طبق راهنمایی آن‌ها مراجعه کنید.
در صورت شک به پارگی کیسه آب، از تامپون استفاده نکنید و چیزی داخل واژن قرار ندهید. زمان شروع نشت، رنگ و بوی مایع را یادداشت کنید. برای تشخیص قطعی، ممکن است معاینه و آزمایش لازم باشد.
اگر مایع سبز یا قهوه‌ای است، بوی نامطبوع دارد یا همراه با تب، خونریزی، کاهش حرکت جنین یا درد شدید است، مراجعه فوری ضروری است.
در هفته‌های پایانی بارداری، ممکن است سر جنین در لگن قرار بگیرد. در نتیجه، مادر احساس کند شکمش پایین‌تر آمده یا فشار بیشتری در لگن دارد. بعضی افراد در این وضعیت تنفس راحت‌تری دارند، اما فشار بر مثانه و نیاز به دفع ادرار ممکن است افزایش پیدا کند.
این تغییر لزوماً به معنای شروع قریب‌الوقوع زایمان نیست. زمان پایین آمدن سر جنین در بارداری اول و بارداری‌های بعدی می‌تواند متفاوت باشد.
کمردرد، احساس سنگینی لگن و افزایش ترشحات نیز ممکن است در اواخر بارداری دیده شوند؛ اما هیچ‌کدام به‌تنهایی برای پیش‌بینی زمان تولد کافی نیستند.
یکی از نکات مهم در هفته‌های پایانی، توجه به الگوی معمول حرکات جنین است. ممکن است نوع حرکت با تغییر وضعیت جنین عوض شود، اما کاهش واضح یا تغییر نگران‌کننده در حرکات نباید صرفاً به کمبود فضا نسبت داده شود.
اگر جنین کمتر از الگوی معمول خود حرکت می‌کند یا متوجه کاهش حرکت شده‌اید، فوراً با واحد زایمان یا ارائه‌دهنده مراقبت بارداری تماس بگیرید. برای دریافت کمک منتظر روز بعد نمانید و از روش‌هایی مانند خوردن خوراکی شیرین برای به تعویق انداختن ارزیابی استفاده نکنید.
زمان مراجعه به بیمارستان به هفته بارداری، سابقه زایمان، فاصله محل زندگی تا مرکز درمانی و دستورالعمل پزشک بستگی دارد. اگر اولین زایمان شماست، ممکن است الگوی انقباض‌های مناسب برای مراجعه با فردی که سابقه زایمان سریع دارد متفاوت باشد.
با واحد زایمان تماس بگیرید اگر:
انقباض‌ها منظم، دردناک و رو به افزایش هستند.
احتمال پاره شدن کیسه آب وجود دارد.
حرکت جنین کمتر از معمول شده است.
خونریزی واژینال دارید.
درباره علائم خود مطمئن نیستید یا سابقه بارداری پرخطر دارید.
اگر بارداری کمتر از ۳۷ هفته است و انقباض‌های منظم، فشار لگنی جدید، کمردرد مداوم یا نشت مایع دارید، باید فوراً برای احتمال زایمان زودرس ارزیابی شوید.
خونریزی شدید، درد شدید و مداوم شکم، غش، تشنج، تنگی نفس شدید یا احساس بیرون آمدن بند ناف از موارد اورژانسی‌اند و به دریافت فوری کمک پزشکی نیاز دارند.
آمادگی از قبل می‌تواند اضطراب روز زایمان را کمتر کند.
شماره تماس پزشک و بیمارستان را در دسترس نگه دارید.
مسیر رسیدن به مرکز درمانی و وسیله رفت‌وآمد را مشخص کنید.
مدارک پزشکی، نتایج آزمایش‌ها و وسایل ضروری را آماده کنید.
دستورالعمل اختصاصی پزشک درباره زمان مراجعه را بدانید.
اگر سابقه زایمان سریع یا عارضه بارداری دارید، برنامه مراجعه را از قبل هماهنگ کنید.
بهتر است برای تشخیص زایمان تنها به اپلیکیشن شمارش انقباض‌ها تکیه نکنید. این ابزارها می‌توانند به ثبت زمان انقباض‌ها کمک کنند، اما وضعیت دهانه رحم یا سلامت جنین را ارزیابی نمی‌کنند.
|
علامت |
اقدام پیشنهادی |
|---|---|
|
انقباض‌های نامنظم و خفیف |
ثبت تغییرات و پیروی از توصیه پزشک |
|
انقباض‌های منظم و رو به افزایش |
تماس با واحد زایمان |
|
خروج مخاط غلیظ با رگه خون کم |
اطلاع به تیم مراقبت و توجه به سایر علائم |
|
نشت یا خروج ناگهانی مایع |
تماس فوری با واحد زایمان |
|
کاهش حرکت جنین |
ارزیابی فوری، بدون انتظار |
|
خونریزی روشن یا شدید |
مراجعه فوری |
|
علائم زایمان پیش از هفته ۳۷ |
ارزیابی فوری احتمال زایمان زودرس |
جمع بندی
نزدیک شدن به زایمان ممکن است با انقباض‌های منظم، تغییر ترشحات یا پارگی کیسه آب همراه باشد؛ اما زمان دقیق زایمان را نمی‌توان فقط از روی این نشانه‌ها تعیین کرد. آگاهی از علائم هشدار و تماس به‌موقع با تیم درمان، از تلاش برای تشخیص قطعی در خانه مهم‌تر است.
