افت و خیز هورمون‌ها پس از تخمک‌گذاری می‌تواند روی خلق‌وخو اثر بگذارد و باعث تحریک‌پذیری، غم، اضطراب و خستگی پیش از پریود شود.
اگر چند روز قبل از پریود احساس می‌کنید زودتر عصبانی می‌شوید، حساس‌تر شده‌اید، انرژی کمتری دارید یا بدون دلیل مشخص احساس غم می‌کنید، این تجربه برای بسیاری از زنان آشناست. این تغییرات می‌توانند بخشی از سندرم پیش از قاعدگی یا PMS باشند.
PMS مجموعه‌ای از علائم جسمی و عاطفی است که معمولاً در یک تا دو هفته قبل از شروع قاعدگی ظاهر می‌شود و پس از آغاز پریود کاهش پیدا می‌کند. بیش از ۹۰ درصد زنان دست‌کم برخی علائم پیش از قاعدگی را تجربه می‌کنند، اگرچه شدت آن‌ها در افراد متفاوت است.
پس از تخمک‌گذاری، بدن وارد مرحله لوتئال چرخه می‌شود. در این مرحله پروژسترون افزایش می‌یابد و استروژن نیز تغییر می‌کند. اگر بارداری اتفاق نیفتد، سطح این هورمون‌ها در پایان چرخه کاهش پیدا می‌کند و قاعدگی آغاز می‌شود.
پژوهش‌ها نشان می‌دهند که تغییرات هورمونی می‌تواند در ایجاد علائم PMS نقش داشته باشد، اما مسئله فقط «کم یا زیاد شدن هورمون» نیست؛ بعضی زنان نسبت به تغییرات طبیعی هورمون‌ها حساس‌تر هستند. همچنین سروتونین، یکی از مواد شیمیایی مهم مغز که در تنظیم خلق‌وخو نقش دارد، می‌تواند در علائم PMS و به‌خصوص PMDD دخیل باشد.
قبل از پریود ممکن است این موارد را تجربه کنید:
علائم جسمی مانند نفخ، حساسیت پستان، سردرد، گرفتگی عضلات و تغییرات گوارشی نیز ممکن است هم‌زمان ایجاد شوند.
شدت PMS برای همه یکسان نیست. استرس، سابقه بعضی مشکلات خلقی و حساسیت فردی به نوسانات هورمونی می‌تواند در شدت علائم نقش داشته باشد. همچنین در سال‌های نزدیک به یائسگی، نوسان هورمون‌ها ممکن است باعث تغییر الگوی علائم شود.
اگر تغییرات خلقی بسیار شدید باشند و به روابط، کار، تحصیل یا زندگی روزمره آسیب بزنند، ممکن است موضوع فراتر از PMS معمولی باشد. اختلال ملال پیش از قاعدگی یا PMDD شکل شدیدتری از علائم پیش از قاعدگی است که می‌تواند با افسردگی شدید، اضطراب، تحریک‌پذیری، تغییرات شدید خلق و حتی افکار خودکشی همراه باشد.
ثبت روزانه علائم برای چند چرخه متوالی می‌تواند بسیار مفید باشد. زمان شروع علائم، شدت آن‌ها و زمان پایانشان را یادداشت کنید. خواب کافی، فعالیت بدنی منظم و مدیریت استرس نیز می‌تواند به بهبود وضعیت کمک کند. اگر علائم شدید یا مداوم هستند، بهتر است با پزشک یا متخصص سلامت روان مشورت شود.
